Gemeente Gemeente Zonhoven

Oorlogsaffiche juli 1918

Gepubliceerd op ma 23 jul 2018
De Eerste Wereldoorlog wijzigde grondig de geschiedenis van ons land en wordt in heel België op gepaste wijze herdacht, ook in Zonhoven. Met de herdenking van deze oorlog, waarin ook 25 Zonhovenaren sneuvelden, willen we de oorlog laten voortleven in het collectieve geheugen van onze gemeente.

23 juli 1918 - Ingekwartierde soldaten

Duitse soldaten op doortocht - of voor Zonhoven de Duitse soldaten die actief waren op het vliegveld van Kiewit - moesten natuurlijk ook onderdak krijgen. (Zie oorlogsaffiche van april 2018.) Onderdak verlenen door de plaatselijke bevolking aan de Duitse soldaten werd inkwartieren genoemd.

In het gemeentelijk archief van Zonhoven is een schriftje gevonden met de lijst van de inkwartieringen. In totaal werd er aan 11.271 Duitse soldaten en 8.127 paarden voor 13.249 dagen onderdak verleend door onze dorpsgenoten. We kunnen echter niet uit het schrift afleiden in welke periode deze inkwartieringen in Zonhoven gebeurden.

In principe werd de bevolking vergoed voor de inkwartiering van de Duitse soldaten. Met de nadruk op: in principe. Daarom werden de inkwartieringen ook zo minutieus genoteerd door het gemeentebestuur. 

Met de vijand samenleven was voor de één een kwelling, voor de ander niet. Soms deelden de soldaten hun rantsoen met hun gastheren. Maar vaak werd er ook van de gastheer verwacht om niet enkel in onderdak maar ook in eten te voorzien voor de ingekwartierde soldaten. Dat was vaak moeilijk, omdat de bevolking zelf maar net genoeg te eten had. 

Voordat een gezelschap van honderden Duitse soldaten in een stad of dorp neerstreek, werd er op alle deuren gebonsd om inkwartiering op te eisen. Vervolgens werd er op de deuren of muren het aantal soldaten genoteerd dat er ingekwartierd kon worden: ‘Unterstand 2 mann’, ‘Unterstand 8 mann’. 

De aantallen konden erg oplopen, zo leren we uit het schrift met inkwartieringen in Zonhoven. Zo werden er bij Joseph Ramaekers, Heuven, op een gegeven moment 110 soldaten en 14 paarden voor 1 dag ingekwartierd. Een aantal keer zien we zo’n grote getallen opduiken. Over het algemeen ging het over 1 tot 30 personen met of zonder paarden. Het aantal dagen varieerde van 1 tot 400.

 

(Bron: Nieuwe meesters, magere tijden. Eten en drinken tijdens de Eerste Wereldoorlog - Diane De Keyzer; De oorlogskrant, De erfgoedcel Land van Dendermonde; schrift Inkwartieringen -Gemeentebestuur Zonhoven.)