Historiek
Zonhoven in de prehistorie
In archeologische kringen is Zonhoven een begrip. De Zonhovenspitsen, pijlpunten met een specifieke vorm, danken zelfs hun naam aan deze gemeente omdat deze voorwerpen hier voor het eerst gevonden werden. De Holsteen, een polijststeen die gebruikt werd door prehistorische boeren, is een unicum voor Vlaanderen. Het laboratorium voor Prehistorie van de KU Leuven organiseerde in het verleden meermaals opgravingen en telkens met succes: 1984/1985 - Kapelberg (3 x opgravingen - vondsten uit het vroeg Mesolithicum), 1986 - Bolderdal Wijvenheide (vondsten uit het Mesolithicum, 1987 - Holsteen (vondsten uit het Vroeg- of Midden-Mesolithicum en het Midden-Neolithicum), 1993/1994/1996 t/m 2002 - Molenheide (eerste vondsten in Vlaanderen van de Arhensbergcultuur). Uit dit alles blijkt dat de eerste bezoekers van Zonhoven tussen 11.000 en 5.000 jaar geleden hier regelmatig verbleven. Wil je met deze eerste bezoekers kennis maken, dan moet je zeker eens op bezoek gaan in het bezoekerscentrum Oud Gemeentehuis.
Zonhoven onder het bestuur van Vogelzang
In de 11de eeuw wordt de Zuidelijke Kempen ingelijfd bij het graafschap Loon. Voortaan zijn de Kempense boeren lijfeigenen en moeten zij de grond waarop zij wonen en werken pachten van de Graaf. In 1308 schenkt de Graaf van Loon het hof van Vogelzang en de drie rondgelegen dorpen, waaronder Zonhoven, als bruidsschat aan zijn dochter. Hierdoor krijgt het land van Vogelzang een zekere zelfstandigheid. Terwijl de eerste Heren van Vogelzang niet veel interesse hadden voor deze arme heidegronden, waren deze heidegronden echter van levensbelang: zij dienen voor het weiden van vee, het steken van turf, de bijenteelt,… De eeuwenlange twist tussen Hasselt en Zonhoven omtrent de heidevelden die op de grens liggen, toont duidelijk aan hoe belangrijk deze gronden zijn voor de boeren.
In 1390 wordt Hendrik van Bastenaken Heer van Vogelzang. Hij is de eerste Heer die hier daadwerkelijk verblijft en zich ook effectief bezig houdt met het bestuur van het land van Vogelzang.
De donkere eeuwen
Vanaf het einde van de 16de eeuw begint een periode van langdurige oorlogen. In Zonhoven heeft men in deze periode voortdurend te maken met doortrekkende legers, bezettingen, plunderingen,... Door de armoede en hongersnood die hieruit volgen, krijgt men ook nog af te rekenen met allerlei ziekten en epidemieën. Ondertussen zijn de kerken en kastelen te klein geworden om voor iedereen als schuilplaats te dienen bij naderend onheil. Daarom richtten de inwoners van Zonhoven in begin 17de eeuw een aantal schansen op.
Op het einde van de 18de eeuw zijn er enkele lichtpunten. De weefnijverheid, die reeds in de 16de eeuw op Termolen onstaan is, floreert als nooit tevoren. Ook de bouw van de St.-Quintinuskerk (1785-1788) en het gemeentehuis (1788) wijzen op betere tijden.
De rust is van korte duur: op 14 juli 1789 breekt de Franse Revolutie uit. Door de kerkvervolging en het invoeren van de algemene dienstplicht halen de Fransen zich de haat van de bevolking op de hals. In de vrijheidsstrijd die hierop volgt, speelt Priester Daniëls, Zonhovenaar, een belangrijke rol in de organisatie van het ondergronds verzet.
Zonhoven nu
Na de onafhankelijkheidsstrijd van België kent Zonhoven nog zware tijden. Onder andere de invoer van Amerikaanse landbouwproducten zorgt voor een zware landbouwcrisis. Rond 1900 is er een verbetering in het vooruitzicht. De opkomende sigarenindustrie zorgt voor nieuwe werkgelegenheid. Ondertussen is men begonnen met de ontginning van steenkool in Limburg wat uiteraard voor heel wat werkgelegenheid zorgt. Ondanks het feit dat er in Zonhoven zelf geen mijn is, blijven de meesten toch hier wonen en trekken ze dagelijks naar hun werk.
Sindsdien zijn er heel wat kleine en grote bedrijven opgericht in Zonhoven. Samen met de werkgelegenheid is ook het inwonersaantal flink gegroeid. Het uitzicht van de gemeente is door een ware bouwwoede drastisch veranderd. "Zonhoven nu" is dan ook het best te omschrijven als een fraaie residentiegemeente met een uitgesproken groen karakter... de verschillende woonwijken, de prachtige natuurreservaten, de talrijke bezienswaardigheden en het prachtig dorpscentrum zorgen ervoor dat het aangenaam toeven is in de gemeente Zonhoven.
