Vroeger
Sinds de Middeleeuwen was de feestdag van de patroonheilige van de parochie dé aanleiding om een reusachtig feest op te zetten. Moeders maakten het hele huis schoon en bakten de dikste vlaaien. Alles moest er piekfijn uitzien. Het bleef eeuwenlang het belangrijkste feest in het dorp. Kermissen gingen soms ook samen met een jaarmarkt, zoals dat trouwens nu nog in maart het geval is in Zonhoven.
Je zult het niet willen geloven, maar er is een tijd geweest dat er in Zonhoven in één en hetzelfde jaar maar liefst 22 kermissen plaatsvonden! Gemiddeld was er dus ongeveer om de veertien dagen ergens kermis. Dé uitschieters waren Heuvenkermis en de Kleine en Grote Dorpskermis, die nu nog bestaan. Maar daarbuiten had iedere wijk of gehucht nog haar eigen kermisje.
De kermis was één groot sociaal feest, waarbij er veel gegeten en nog meer gedronken werd. De cafés zaten vol tot in de vroege uurtjes. Dat maakte ook dat het de aangewezen gelegenheid was om een lief aan de haak te slaan. De jongen gaf meestal de voorkeur aan een meisje uit de eigen buurt. Wie een meisje uit een naburige gemeente of zelfs wijk wilde wegkapen, vroeg om moeilijkheden. Niet zelden moest een overmoedige jongeling het op de kermis of in een café met een pak slaag bekopen. Als een Hasselaar zich in Zonhoven durfde wagen, was het meestal prijs.
In ''t Zonhovens Urke', het gesprekkenboek van Gaston Konings zaliger, vertelt Marie Goris onder andere: "Als het kermis was, stond er van alles: piartens, schokken, zwikkerkens, schietbarak, enz. Dan werd er ook veel gedronken. Een glas bier kostte maar 5 cent. De vrolie bestelden een kapperke, dat kostte maar een knepke." Jules Bielen zegt verder nog: "Ik speelde accordeon en vormde samen met Jef Bielen en August Smeets de Blocken Boys. In de zomer speelden wij elke zondag in een andere straat waar het kermis was. Ook 's maandags, 's zaterdags nooit. Met de kermis speelden wij tot 1 uur. Ik zat veel op Termolen, daar kwam veel volk uit Klotsbroek. Bij Moa van Nand heb ik veel gespeeld. En in het dorp bij Thieuke, in het duivenlokaal."
Nu
Door de komst van vaste pretparken en het enorme aanbod van allerhande evenementen, concerten en festiviteiten hebben kermissen de laatste decennia langzaam maar zeker aan populariteit ingeboet. Als deze trend zich verderzet, is dit oervlaamse traditionele volksvermaak stilaan ten dode opgeschreven. En dat zou heel erg jammer zijn.
Toch zijn er nog heel wat gezinnen die met een kermisattractie de kost moeten verdienen. Zonen en dochters nemen vaak een kraam over van hun ouders en krijgen het financieel steeds moeilijker. Minder bezoekers betekent minder inkomen, terwijl het standgeld toch moet betaald worden. Zij kunnen een extra steuntje in de rug zeker gebruiken.
Om deze redenen heeft de gemeenteraad onlangs een nieuw reglement op de kermissen goedgekeurd. Enerzijds om de lokale kermissen nieuw leven in te blazen, anderzijds om de vaste standhouders meer zekerheid op hun standplaats te geven. Ook werd het standgeld op kleine kermissen afgeschaft en dat op grote kermissen gehalveerd. Het nieuwe reglement kwam tot stand in nauw overleg met de kermishouders.
Meer info: dienst communicatie - feestelijkheden - Tel. 011 81 04 37 - mail naar communicatie@zonhoven.be